Geschreven door: Stichting DierenLot
Stichting DierenLot is positief over de aanbevelingen in het nieuwe advies van de Raad voor Dieraangelegenheden over invasieve exoten.* Het advies "Wasberen op de weg” maakt pijnlijk het probleem duidelijk waar dierenambulances, wildopvangcentra, dierenartsen en vrijwilligers al langer tegenaan lopen. Zij helpen dieren in nood, maar bij sommige soorten botsen dierenwelzijn, zorgplicht en Europese wetgeving.
Een gewonde nijlgans mag bijvoorbeeld wel worden geholpen, maar na herstel niet zomaar worden teruggezet in de natuur. Daardoor komen hulpverleners voor een moeilijke keuze te staan: een gezond dier doden, het dier levenslang opvangen of vastlopen in regels die in de praktijk niet goed werken.
Het rapport van de Raad voor Dieraangelegenheden sluit sterk aan bij de zorgen die DierenLot al langer uit. De raad stelt dat het doden van dieren nooit vanzelfsprekend mag zijn. Ook bij invasieve exoten moet het welzijn van individuele dieren zichtbaar worden meegewogen. Dat is precies het punt dat dierenhulpverleners al langer maken. Het gaat niet alleen om beleid op papier, maar ook om de mensen en dieren die dagelijks met de gevolgen te maken krijgen.
DierenLot is positief over het vervolgadvies van de Raad voor Dieraangelegenheden. De raad adviseert om deze kwestie mee te nemen in een fitness check van de Europese Exotenverordening. Dat is een toets waarmee wordt gekeken of Europese regels nog goed werken, uitvoerbaar zijn en passen bij de praktijk.
Dat is een belangrijke stap. De huidige praktijk laat zien dat regels soms botsen met dierenwelzijn, uitvoerbaarheid en maatschappelijke verwachtingen. Een zorgvuldige herbeoordeling kan helpen om te komen tot beleid dat beter werkt voor natuur, dier én samenleving.
DierenLot is onderdeel van de Spreekbuis Wildopvang en Dierenambulances. Deze spreekbuis bracht eerder het position paper “Dierenhulpverlening en invasieve exoten zitten knel tussen wet en wens – een praktische en ethische benadering” uit. Daarin werd aandacht gevraagd voor de lastige positie van dierenhulpverleners. Zij willen dieren in nood helpen, ongeacht soort of herkomst. Maar bij soorten zoals de nijlgans en de lettersierschildpad lopen zij tegen wetgeving aan die moeilijk uitvoerbaar is.
Een belangrijk punt in het rapport is de spanning tussen de hulpplicht voor dieren in nood en de regels rond invasieve exoten. Burgers brengen gewonde of zieke dieren naar dierenambulances en opvangcentra in de verwachting dat deze dieren geholpen worden. Maar bij bepaalde soorten mag een dier na herstel niet zomaar terug naar de natuur.
Dat leidt tot grote morele en praktische problemen. Gezonde dieren doden is voor veel dierenartsen, medewerkers en vrijwilligers niet te verenigen met hun taak en motivatie. Permanente opvang is vaak niet haalbaar, zeker niet voor soorten die veel ruimte nodig hebben of moeilijk in gevangenschap te houden zijn. Hierdoor komen opvangcentra en dierenambulances klem te zitten tussen wet en wens.
Dierenhulpverleners hebben oplossingen nodig die dieren helpen en in de praktijk werken. Voor de nijlgans betekent dit dat gekeken moet worden naar een werkbare aanpak voor herstelde dieren, zeker wanneer het om kleine aantallen gaat ten opzichte van de totale populatie. Voor lettersierschildpadden is duurzame opvang nodig, samen met betere handhaving op illegale handel en het dumpen van dieren.
“Dierenhulpverleners staan dag en nacht klaar voor dieren in nood. Zij moeten niet de rekening krijgen van beleid dat in de praktijk niet goed uitvoerbaar is,” zegt Daniëlla van Gennep van Stichting DierenLot. “Wij zijn blij dat de Raad voor Dieraangelegenheden deze zorgen serieus neemt en oproept tot een zorgvuldige afweging waarin dierenwelzijn echt wordt meegenomen.”
DierenLot roept dan ook politiek en overheid op om dit advies te gebruiken voor een menselijke, haalbare en duidelijke aanpak van invasieve exoten. Dierenhulpverleners hebben behoefte aan beleid dat niet alleen juridisch klopt, maar ook praktisch werkt en goed uit te leggen is aan vrijwilligers, dierenartsen en burgers.
* Een invasieve exoot is een dier of plant die van oorsprong niet in Nederland thuishoort en schade kan veroorzaken aan de natuur. Voor deze soorten gelden strenge Europese regels. Dat kan lastig zijn als zo’n dier gewond of ziek wordt gevonden en hulp nodig heeft.
