Egels leven tijdens de winterslaap van de vetreserves die ze in de maanden daarvoor hebben opgebouwd. Daarom is het belangrijk dat een egel in de herfst genoeg voedsel kan vinden om sterk de winter in te gaan.
Egels gaan in Nederland meestal vanaf eind november in winterslaap. Jonge egels beginnen daar vaak later mee en kruipen meestal pas eind december in hun nest. Als een egel in april wakker wordt uit zijn winterslaap, is hij vaak mager en erg hongerig. Tijdens de winterslaap verliest een egel namelijk bijna 25 procent van zijn lichaamsgewicht. Na het ontwaken gaat de egel daarom direct op zoek naar voedsel om weer op krachten te komen.
Egels eten vooral kevers, rupsen en regenwormen. Je kunt egels ook een beetje helpen door een schaaltje water en een bakje met kleine, harde kattenbrokjes neer te zetten. Dit kun je eventueel aanvullen met nat kattenvoer.
Let er wel op dat de brokjes een eiwitgehalte van minstens 34 procent hebben. Geef egels geen meelwormen. Meelwormen bevatten te veel fosfor, waardoor de calcium-fosforverhouding uit balans raakt. Daardoor kunnen de botten van egels zwakker worden en sneller breken.
In het najaar en de winter kun je op onverwachte plekken egels in winterslaap vinden. Dat wordt soms verward met een dode egel. Een egel in winterslaap ademt namelijk heel weinig en onregelmatig. Ook kan het dier koud aanvoelen en wat stijf lijken.
De lichaamstemperatuur van een egel kan tijdens de winterslaap dalen tot wel 2 graden Celsius. Kijk daarom altijd eerst goed voordat je iets doet. Begraaf een egel nooit zomaar.
Egels gaan niet open en bloot in winterslaap. Ze zoeken daarvoor een veilig winternest, bijvoorbeeld onder bladeren, takken of in een beschutte hoek van de tuin. Mensen vinden egels in winterslaap vaak per ongeluk als ze in de winter in de tuin werken, bijvoorbeeld bij het weghalen van een hoop bladeren. Het is dan belangrijk om de egel met rust te laten en weer goed toe te dekken.
Een verstoorde egel reageert soms bijna niet. De stekels kunnen heel subtiel bewegen en soms maakt de egel een zacht blazend geluid. Je kunt wat water en een beetje voer neerzetten voor het geval de egel wakker wordt. Meestal gaat de egel daarna vanzelf weer verder met zijn winterslaap.
Als je een zieke/zwakke egel vindt (zoals op deze foto), kan je de dierenambulance of egelopvang bellen. Het diertje is ziek en heeft hulp nodig. Zieke of verzwakte egels kunnen door de lage buitentemperaturen erg koud worden. Een onderkoelde egel kan ook dood lijken. Bel bij twijfel dus altijd even de dierenambulance.
Wil je egels helpen tijdens de winter? Dan kun je in je tuin zorgen voor veilige schuilplekken. Laat bijvoorbeeld een hoop bladeren liggen, maak een takkenril of richt een rustig hoekje in waar egels een nest kunnen maken. Zo help je egels in winterslaap om veilig de winter door te komen.
Bron: Egelbescherming en Egelwerkgroep Nederland
