Al meer dan een jaar wordt door de Dierenbescherming/ Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID), voorheen de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming gesproken met de korpsleiding van de politie over Meldpunt 144 (“Red een Dier). Recent werd ons bevestigd dat de korpsleiding van de politie opdracht heeft gegeven om het meldpunt uit te besteden bij een ‘3e partij’.

Bij 144 betreft echter meer dan de helft van de meldingen politieaangelegenheden, zoals o.a. huiselijk geweld, (kinder)mishandeling, ondermijning en dierenmishandeling met een strafrechtelijke component. Alleen de politie is in dergelijke situaties bevoegd en toegerust op te treden. De dierenhulpverlening in Nederland draait om honderden lokale en regionale dierenhulporganisaties en duizenden (20.000+) daarbij betrokken vrijwilligers. Een ruime meerderheid, meer dan 300 organisaties, is zelfstandig en aangesloten bij DierenLot, NFDO en FDN. Minder dan 20% is van de Dierenbescherming. Het plan meldpunt 144 elders onder te brengen is niet afgestemd met de sector noch met andere alarmcentrales. Het lijkt dan ook een geval van achterkamertjespolitiek en doet het wantrouwen en de onrust in de sector weer oplaaien.

Een sector waar de rust langzaam terugkeerde. Dit na jarenlange reorganisaties bij de Dierenbescherming, waarbij tientallen lokale organisaties werden afgestoten of samengevoegd en onder rechtstreekse aansturing uit Den Haag geplaatst. Vaak gedwongen en tegen de wil van de lokale organisaties en hun vrijwilligers. 

Daarnaast werden diverse pogingen gedaan om de dierenhulpverleningssector hun in ‘Den Haag’ bedachte regels op te leggen. Denk daarbij o.a. aan het inmiddels weer ter ziele gegane Keurmerk Diervervoer (niet te verwarren met het Nationaal Keurmerk Dierenambulances). Daarnaast ook de ‘regieovereenkomsten’ die overal in het land werden aangeboden aan gemeenten. Het geld gaat daarbij met name naar de ‘regiepartner’ met hun eigen opvangen en dierenambulances. Het niet lucratieve werk wordt doorverwezen aan de lokale vrijwilligersorganisaties.

Samenwerking is voor een goede dierenhulpverlening noodzakelijk, maar in een wereld afhankelijk van vrijwilligers en lokale, zelfstandige organisaties moet je dat stimuleren en niet proberen af te dwingen. De Dierenbescherming heeft keer op keer laten blijken dat niet te begrijpen en alles van bovenaf te willen opleggen en keer op keer blijkt dat contraproductief.

Overdracht van de meldkamer, een publieke taak, creëert ook een nieuwe geldstroom van de overheid naar een particuliere organisatie met eigen financiële én in dit geval ook politieke belangen. Hiervoor is wettelijk dan ook een aanbesteding vereist. Daarbij moeten voorwaarden gesteld worden met betrekking tot onder andere bereikbaarheid, kennisniveau om meldingen te beoordelen én neutraliteit. Een overdracht zonder aanbesteding is juridisch onhoudbaar en zal als ‘onderhandse gunning’ worden aangemerkt, wat strijdig is met het aanbestedingsrecht en leidt vrijwel zeker tot een langdurige juridische strijd en een chaos bij de (dieren) hulpverlening.

Tot slot, ondanks de recente naamswijziging is de LID niet onafhankelijk en nog onder directe controle van de Dierenbescherming, met een en dezelfde bestuurder en aan elkaar grenzende kantoren.

In het belang van alle betrokkenen moet meldpunt 144 dan ook bij een neutrale, professionele organisatie zijn ondergebracht, bij voorkeur de politie!
 

Dit artikel is verschenen als voorwoord van Vakblad 3, 2025 en vind je hier in PDF